Đề thi sử dụng hình ảnh “Steve Jobs Việt Nam” như một biểu tượng. Thí sinh chỉ cần hiểu đây là cách nói về những con người có khả năng sáng tạo, đổi mới và tạo ảnh hưởng tích cực đến xã hội.
Sau buổi thi tốt nghiệp THPT môn ngữ văn, mạng xã hội xôn xao, tranh cãi với hàng trăm nghìn lượt thảo luận, tìm kiếm liên quan đến câu nghị luận xã hội về Steve Jobs (2 điểm).
Cụ thể câu hỏi trong đề thi đưa ra: “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk,… với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới.
Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?.
Nhiều thí sinh lo lắng, liệu không biết Steve Jobs liệu có mất điểm? (Ảnh minh họa: Thành Đông).
Đề thi không đặt câu hỏi “Steve Jobs là ai”?
Theo cô Nguyễn Hoàng Anh Thư, giáo viên ngữ văn trường THPT Hai Bà Trưng, TP Huế, câu nghị luận xã hội, có câu hỏi rõ ràng, mở và có khả năng khơi gợi tư duy của học sinh.
Đề thi không yêu cầu viết về Steve Jobs, mà yêu cầu các em trình bày suy nghĩ cá nhân về một vấn đề xã hội có ý nghĩa thời sự.
Từ câu gợi dẫn, “Steve Jobs Việt Nam” (đặt trong ngoặc kép) là hình ảnh tượng trưng cho những người có khả năng sáng tạo, đóng góp cho sự phát triển công nghệ và tạo ra ảnh hưởng lớn đối với xã hội. Ngữ liệu này đủ để học sinh làm bài và không bị mất điểm.
Liên quan đến ý kiến cho rằng học sinh vùng sâu, vùng xa không biết Steve Jobs là ai thì sẽ bất lợi, cô Thư cho rằng đó là cách hiểu chưa thật sự sát với yêu cầu của đề.
Đề thi ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 có câu hỏi gây tranh cãi (Ảnh: Dân trí).
“Sách giáo khoa ngữ văn 10 bộ kết nối tri thức có bài của Steve Jobs, sách giáo khoa môn tiếng Anh cũng có bài trích dẫn về nhân vật này.
Điều đáng nói ở đây, đề thi không hỏi Steve Jobs sinh năm nào, làm việc ở đâu hay đã tạo ra những sản phẩm gì. Đề chỉ sử dụng hình ảnh “Steve Jobs Việt Nam” như một biểu tượng. Theo đó, học sinh chỉ cần hiểu đây là cách nói về những con người có khả năng sáng tạo, đổi mới và tạo ảnh hưởng tích cực đến xã hội thì vẫn có điểm”, theo cô Thư.
Cô Thư cũng cho rằng, cách hỏi này không xa lạ với học sinh. Chẳng hạn, lớp học có một thần đồng âm nhạc, người ta có thể nói vui: “Lớp tôi có một Mozart”. Nếu có một học sinh đặc biệt xuất sắc về khoa học, cô giáo có thể gọi em là “Einstein của lớp”. Đó là phép ẩn dụ rất quen thuộc trong đời sống ngôn ngữ.
“Theo tôi, đề gần gũi với những gì các em được học trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, khuyến khích suy nghĩ độc lập, vận dụng hiểu biết xã hội và bày tỏ chính kiến cá nhân thay vì chỉ tái hiện kiến thức đã học.
Điều mà đề thi đặt ra không phải yêu cầu đặt câu hỏi “Steve Jobs là ai”, mà yêu cầu thí sinh trả lời câu hỏi: Làm thế nào để người trẻ Việt Nam có khát vọng sáng tạo, tinh thần dấn thân và khả năng tạo ra những giá trị mới cho xã hội trong tương lai? Vậy nên giám khảo chấm thi phải rất bản lĩnh và khéo léo để cho điểm các em”, cô Thư nói.
Cũng với góc nhìn này, cô Hà Thúy Nga, giáo viên Trường THPT Ninh Giang, Hải Phòng, cho rằng cần đọc gợi dẫn đề, học sinh có thể hiểu và làm được bài. Câu này cũng phân hóa khá tốt vì vấn đề và cách hỏi không theo lối mòn quen thuộc, học sinh có hiểu biết, chắc kiến thức sẽ viết tốt đoạn văn này.
GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng trả lời phóng viên về câu hỏi trong đề ngữ văn và thí sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 (Ảnh: Ngọc Lưu- Mạnh Quân, Phương Quyên).
Môn văn như thiếu nữ đẹp ai cũng muốn phê bình, yêu ghét
Nhận xét về đề thi ngữ văn năm nay, thầy Dương Trung Thành, Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Bắc Ninh, cho rằng môn ngữ văn vốn như một thiếu nữ đẹp, ai cũng muốn ngắm nghía, thậm chí phê bình yêu, ghét.
Tương tự, đề thi ngữ văn bao giờ cũng là điểm nóng với mọi lực lượng xã hội, từ dân thường đến trí thức.
“Theo tôi, nhiều người chỉ đang phân tích vỏ ngôn từ của đề thi, chưa thấy cốt lõi của vấn đề: Nước ta đang khát khao vươn mình, vậy nên những người trẻ cần hiểu làm thế nào để có được những con người đi đầu về công nghệ, sáng tạo và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ”, thầy Thành cho hay.
Do đó với kinh nghiệm 20 năm giảng dạy môn học này, thầy giáo này cho rằng đề thi kích thích tư duy và phản biện của học sinh. Các em có học lực trung bình sẽ đạt 5-6, học sinh khá giỏi đạt 7-8 và ít em đạt điểm 9 trở lên.
Thí sinh sau buổi thi môn ngữ văn tại TPHCM (Ảnh: Nam Anh).
Cô Lê Thu Hường, Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc, cũng cho hay trọng tâm của câu hỏi không nằm ở việc kiểm tra hiểu biết của học sinh về Steve Jobs mà hướng tới việc đánh giá khả năng đọc hiểu vấn đề, tư duy, lập luận, bày tỏ chính kiến trước một vấn đề có ý nghĩa xã hội.
Vì vậy, ngay cả những học sinh không có nhiều hiểu biết về nhân vật này vẫn có thể tiếp cận và triển khai bài viết và lấy điểm nếu nắm bắt được yêu cầu của đề.
“Đặt trong tổng thể đề thi, câu hỏi mang ý nghĩa giáo dục tích cực khi khơi gợi ở học sinh khát vọng sáng tạo, tinh thần cống hiến và ý thức trách nhiệm đối với sự phát triển của đất nước trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang ngày càng đóng vai trò quan trọng”, cô Hường khẳng định.
Ths. Hoàng Thị Hiền Lương, nguyên giáo viên ngữ văn, Trường THPT chuyên Phan Bội Châu – Nghệ An, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nghệ An, cho rằng đề không yêu cầu học sinh hiểu về Steve Jobs hay phải kể lại cuộc đời của Steve Jobs.
Trọng tâm nằm ở động từ “làm thế nào”. Nói cách khác, học sinh được yêu cầu suy nghĩ về: Điều kiện để hình thành nhân tài; vai trò của giáo dục; môi trường đổi mới sáng tạo; khát vọng cống hiến của tuổi trẻ; trách nhiệm cá nhân trong sự phát triển đất nước. Đây là những vấn đề gần gũi với chương trình giáo dục hiện nay.
Thí sinh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 (Ảnh: Thành Đông).
Điểm tích cực của câu hỏi là không có đáp án đóng; khuyến khích tư duy độc lập; có thể tiếp cận từ nhiều góc độ; không phụ thuộc vào văn mẫu.
Việc sử dụng hình ảnh Steve Jobs cũng cho thấy mong muốn kết nối giáo dục với bối cảnh chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia.
Tất nhiên, cách diễn đạt “Steve Jobs Việt Nam” có thể tạo nên những cách hiểu khác nhau và dẫn tới tranh luận xã hội. Nhưng chính những tranh luận đó phần nào cho thấy đề thi đã chạm tới những vấn đề lớn của thời đại chứ không chỉ dừng ở việc kiểm tra kỹ năng viết.
GS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Trưởng Ban Đề thi tốt nghiệp THPT 2026, cho biết câu hỏi này là nội dung đưa vào để phân hóa học sinh với mức barem 2 điểm (năm ngoái câu hỏi này chiếm đến 4 điểm).
Mặc dù đề mở nhưng kết hợp của lệnh hỏi và dữ liệu đưa ra trong đề thi về 3 người nổi tiếng liên quan đến công nghệ, học sinh có thể hiểu được để làm bài.
Bài gốc: https://dantri.com.vn/giao-duc/khong-biet-ve-steve-jobs-thi-sinh-co-bi-mat-diem-bai-thi-mon-ngu-van-20260613230052403.htm
